Hoofdstuk 2: Wat AI Search werkelijk is

Vier dingen worden in het spraakgebruik op één hoop gegooid. Ze werken verschillend, ze putten uit verschillende bronnen, en ze zijn in Nederland verschillend beschikbaar.

Wie ze niet uit elkaar houdt, optimaliseert voor het verkeerde scherm. Dit hoofdstuk zet ze op een rij, met per stuk wat er in Nederland wel en niet draait.

AI Overviews: de samenvatting boven de resultaten

Dit is het bekendste onderdeel en het onderdeel dat je patiënt het vaakst ziet. Boven de gewone zoekresultaten verschijnt een samengevat antwoord met een handvol bronvermeldingen ernaast.

Google noemt Nederland en het Nederlands allebei expliciet op zijn eigen helppagina. Dit draait hier dus gewoon.

Belangrijk: een AI Overview is geen ranglijst. Hij haalt passages op uit meerdere bronnen en weeft die aan elkaar. Je kunt erin voorkomen zonder in de organische top tien te staan, en andersom.

Dat laatste is geen theorie. BrightEdge mat over alle sectoren heen dat ongeveer zeventien procent van de citaties in AI Overviews uit de organische top tien kwam. Voor gezondheidszorg lag dat hoger, op ongeveer vierentwintig procent.

Let op: dat zorgcijfer wordt vaak verward met het sectorbrede gemiddelde. Ook op vierentwintig procent geldt de conclusie: driekwart van de aangehaalde bronnen stond niet in de top tien.

Sinds eind augustus 2026 klappen sommige AI Overviews automatisch volledig uit, zonder dat de gebruiker op "meer weergeven" hoeft te klikken. Google bevestigde dat het dit doet bij onderwerpen waarvan zijn systemen inschatten dat het nuttig is.

AI Mode: het gesprek in de zoekbalk

AI Mode is een aparte modus in Google Zoeken waarin je een volledige vraag stelt en een samengesteld antwoord krijgt, met vervolgvragen.

Ook hier noemt Google Nederland en het Nederlands op de eigen helppagina. Sundar Pichai meldde op 22 juli 2026 dat AI Mode wereldwijd de grens van een miljard maandelijkse gebruikers passeerde.

Let op: dat cijfer is wereldwijd. De gedragscijfers die Google in dezelfde periode publiceerde (driemaal langere zoekopdrachten, meer dan één op zes multimodaal) zijn uitdrukkelijk Amerikaans. Wie die door elkaar haalt, publiceert een fout.

Voor een zorgpraktijk is het interessantste kenmerk van AI Mode niet de omvang maar de vraagvorm. Een gebruiker stelt hier een vraag met meerdere voorwaarden tegelijk, en het systeem moet die allemaal kunnen controleren.

Ask Maps: het gesprek in de kaart

Ask Maps is de gesprekslaag over Google Maps, waarin je een volledige vraag stelt in plaats van trefwoorden in te typen.

Hier moet ik precies zijn, want dit gaat in het vakgebied structureel mis. Wat er in Nederland wel en niet van draait, staat uitgewerkt in hoofdstuk 41.

De kern voor nu: de agentische onderdelen zijn alleen Amerikaans, en Nederlandstalige ondersteuning is nergens bevestigd. Wat hier wél is aangekomen, is de afschaffing van de publieke vraag-en-antwoordfunctie op het bedrijfsprofiel.

Afschaffing zonder vervanging, dus. Dat is een gat dat je zelf moet dichten.

De assistenten buiten Google

ChatGPT, Gemini, Perplexity en Claude beantwoorden gezondheidsvragen zonder dat er een zoekmachine aan te pas komt. Voor jouw praktijk zijn ze op één punt fundamenteel anders.

Ze linken meestal niet. Van de ChatGPT-antwoorden bevatte in mei 2026 ongeveer zeven procent een externe link; in zakelijke dienstverlening lag dat onder de vier procent.

Wat dat betekent: genoemd worden en bezoek krijgen zijn hier twee verschillende dingen. Een patiënt die jouw naam uit een assistent haalt en die vervolgens in Google intypt, komt bij je binnen als merkzoekopdracht. Niet als AI-verkeer.

Dat is de reden dat je de opbrengst van dit kanaal nooit uit je statistieken zult kunnen aflezen. Hoofdstuk 49 gaat over wat je in plaats daarvan meet.

De aanbieders hebben eigen regels voor gezondheid

Dit onderdeel wordt in vrijwel elk GEO-verhaal overgeslagen, terwijl het jouw sector direct raakt.

OpenAI verbiedt in zijn gebruiksvoorwaarden het geven van op maat gesneden advies waarvoor een bevoegdheid nodig is, zoals medisch of juridisch advies, zonder passende betrokkenheid van een bevoegd professional.

Anthropic hanteert in zijn gebruiksvoorwaarden aparte eisen voor gebruik met een hoog risico, waaronder de eis dat er een mens in de besluitvorming zit en dat duidelijk is dat er een AI-systeem in het spel is.

De les: deze systemen zijn gebouwd om je patiënt naar een professional te sturen. Dat is geen belemmering voor jou, het is precies de opening. De vraag is alleen naar wie ze verwijzen.

Wat de Europese regelgeving hieraan verandert

Een Nederlandse zoeker ziet inmiddels aantoonbaar andere resultaten dan een Amerikaanse, om redenen die niets met optimalisatie te maken hebben.

Sinds 30 augustus 2026 handhaaft Google zijn beleid tegen misbruik van sitereputatie niet meer voor gebruikers binnen de Europese Economische Ruimte. Op 8 september 2026 rolde het in de hele EER een herziene zoekresultatenpagina uit, met nieuwe blokken voor onder meer hotels, vluchten en producten.

Google noemde dat tegenover Reuters de grootste verslechtering van de dienstkwaliteit in zijn negenentwintigjarige geschiedenis.

Let op: de lokale kant van die wijziging is aangekondigd maar niet gedateerd. Voor zorgzoekopdrachten is op het moment van schrijven nog niets veranderd, maar het komt eraan.

De vier schermen naast elkaar

Zet ze in verhouding voordat je ergens tijd in steekt.

• Het lokale pakket en Maps. Nog altijd het meeste telefoonverkeer voor een praktijk.
• De organische resultaten. Je eigen site, plus de gidsen die boven je staan.
• AI Overviews. Draait in Nederland, in het Nederlands, en verschijnt vooral bij informatievragen.
• De assistenten. Klein in verkeer, groeiend in invloed, en vrijwel niet te meten.

Samenvatting: het is geen kwestie van kiezen. Het zijn vier weergaves die uit grotendeels dezelfde feiten over jouw praktijk worden opgebouwd. Wie die feiten op orde heeft, bedient ze alle vier tegelijk.

Waarom het onderscheid tussen deze vier praktisch is

Dit hoofdstuk lijkt een begrippenlijst en is het niet. Elk van de vier schermen put uit een andere verhouding van bronnen, en dat bepaalt waar je werk terechtkomt.

• AI Overviews putten sterk uit het open web en uit wat er in de zoekindex staat. Werk aan je eigen pagina's telt hier het zwaarst.
• AI Mode legt meer voorwaarden naast elkaar en kijkt daarbij ook naar wat er in het bedrijfsprofiel staat. Volledigheid van je gegevens telt hier zwaarder.
• De kaartlaag put vrijwel uitsluitend uit bedrijfsprofielen, reviews en locatiegegevens. Je website doet daar weinig.
• De assistenten putten uit een bredere verzameling bronnen die je grotendeels niet beheert, en uit wat er in hun training zat.

Waarom dit ertoe doet: een praktijk die alleen aan haar website werkt, verbetert twee van de vier schermen. Een praktijk die alleen aan haar profiel werkt, verbetert er ook twee, maar andere.

De vraag die je per scherm stelt

Bij een advies over een van deze vier is er telkens één vraag die de juiste is.

• Bij AI Overviews: staat het antwoord op deze vraag ergens op mijn site, in een blok dat op zichzelf leesbaar is?
• Bij AI Mode: kan iemand elk van de voorwaarden in deze vraag ergens over mij controleren?
• Bij de kaart: is mijn profiel compleet, en klopt alles?
• Bij de assistenten: bevestigen partijen die niet van mij zijn wat ik over mezelf zeg?

Praktisch: die vier vragen samen zijn het hele boek. De rest is uitwerking.

Wat er niet verandert

Tot slot iets wat in de opwinding rond dit onderwerp verdwijnt.

De patiënt die belt, is nog steeds een mens met pijn en een agenda. Hij belt omdat hij denkt dat jij hem kunt helpen en dat hij er snel terechtkan. Geen enkel scherm verandert dat.

De les: de schermen bepalen of hij je naam ziet. Wat er daarna gebeurt, hangt af van dingen die niets met vindbaarheid te maken hebben: of er wordt opgenomen, of er een plek is, en of iemand vriendelijk is.

Actiepunten

Stel dezelfde patiëntvraag achter elkaar in Google Zoeken, in AI Mode, in Google Maps en in twee assistenten. Noteer per scherm of je genoemd wordt.

Controleer of je bedrijfsprofiel nog een openstaand vraag-en-antwoordgedeelte heeft. Zo ja, verplaats die antwoorden naar je website en je diensten.

Noteer welk van de vier schermen op dit moment je telefoontjes levert. Dat blijft de komende twee jaar je zwaartepunt.